Den Haag, 6 januari 2010 – Bijna de helft van de slachtoffers overleeft een hartstilstand als hulpverleners een AED gebruiken die in de buurt hangt. Dat is de belangrijkste conclusie uit een onderzoek naar het effect van openbare AED’s in Noord-Holland. De Hartstichting maakt deze onderzoeksresultaten vandaag bekend.

Gemiddeld overleeft 1 op de 5 mensen (20%) in deze regio een hartstilstand buiten het ziekenhuis. Maken omstanders gebruik van een AED, dan brengt bijna 1 op de 2 mensen (40-50%) het er levend van af. Het onderzoek laat zien dat er de afgelopen jaren veel winst geboekt is op het terrein van reanimatie: 15 jaar geleden overleefden in Noord-Holland ternauwernood 1 op de 10 mensen een hartstilstand buiten het ziekenhuis. De gemiddelde overlevingskans ligt op 5 tot 10%. Jaarlijks krijgen 15.000 tot 16.000 mensen in Nederland een hartstilstand buiten het ziekenhuis.

Onderzoeksleider dr. R.W. Koster, cardioloog van het AMC, doet al jarenlang onderzoek naar de vraag hoe meer mensen een hartstilstand kunnen overleven. Koster: “De resultaten uit het onderzoek pleiten voor meer AED’s in het openbaar, met name in woonwijken. De meeste hartstilstanden vinden namelijk in en om het woonhuis plaats. Bij wijze van spreken zou op elke hoek van de straat een AED moeten hangen. Een goede infrastructuur voor de hulpverlening is daarbij onmisbaar. De meldkamer moet een beroep kunnen doen op getrainde mensen in de buurt die de AED kunnen bedienen.” Snelle en doeltreffende hulp na een hartstilstand is van levensbelang. Reanimatie (hartmassage en mond-op-mondbeademing) en defibrillatie binnen de eerste zes minuten zijn cruciaal. Ambulances hebben een aanrijtijd van gemiddeld tien minuten. Dan is het voor de meeste slachtoffers te laat. Maken omstanders gebruik van een AED, dan kan de overlevingskans van het slachtoffer oplopen tot 50%. De Nederlandse Hartstichting wil de overlevingskans na een hartstilstand buiten het ziekenhuis verhogen. Dit doet zij onder meer door het stimuleren van reanimatieonderwijs en het motiveren van gemeenten om 6 minuten zones te creëren.

Een AED wordt geheel ten onrechte regelmatig een hartmassageapparaat genoemd. Een AED geeft echter een elektrische schok en geen hartmassages. Een manueel hartmassageapparaat is een geheel ander reanimatiehulpmiddel. Bij een persoon met een circulatiestilstand is het toedienen van thoraxcompressie (hartmassage) door de hulpverlener van levensbelang, ook als een AED tijdens de reanimatie wordt ingezet.

Als een schok gaat worden toegediend, moet volgens de instructies van de AED afstand worden gehouden, en wordt even niet gemasseerd.

Niet iedere defibrillator is een AED

Defibrillatoren waarbij het hartritme te zien is op een display (beeldscherm) en er zonder automatische analyse gedefibrilleerd kan worden, vallen (in Nederland) niet onder de Automatische Externe Defibrillatoren.

Werking

Een AED bestaat onder andere uit een microprocessor en elektroden. De elektroden verzamelen informatie over het ritme van het hart, welke informatie door de microprocessor wordt geïnterpreteerd. Als er sprake is van ventrikelfibrillatie of ventrikeltachycardie, adviseert de microprocessor een schok om het hart te defibrilleren. Met toediening van de elektrische schok wordt getracht het myocard (hartspierweefsel) te depolariseren (ontladen), om zo de sinusknoop weer de kans te geven de controle over het hartritme terug te krijgen, waardoor het hart weer in een normaal ritme gaat kloppen